السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

238

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

تعارض در سبق : چنانچه دو نفر هم زمان بر يك مكان عمومى به قصد استفاده از آن وارد شوند ، در صورت امكانِ استفاده هم زمان ، هر دو به صورت مشترك از آن استفاده مىكنند ودر صورت عدم امكان ، با قرعه يكى از آن دو تعيين مىگردد . 6 موارد تطبيق : 1 ) . مساجد : كسى كه براي عبادت ؛ أعم از گزاردن نماز ، تلاوت قرآن ، خواندن دعا ، اعتكاف ، فراگيرى دانش وهر عمل ديگرى كه انجام دادن آن در مسجد متعارف وجايز است ، به مكاني از مسجد پيشى گيرد ، در استفاده از آن مكان حق اولويت دارد وكسى نمىتواند مزاحم أو شود . 7 زوال اين حق با ترك مكان واعراض از آن صورت مىگيرد . البتة در صورتي كه به قصد بازگشت ، مكان را ترك كند ، چنانچه چيزى از خود ، از قبيل سجاده باقي گذاشته باشد ، حقش از بين نمىرود . در غير اين صورت ، به قول مشهور ، حقش زايل مىشود ؛ خواه ترك آن محل از روى ضرورت باشد يا نه . 8 برخى گفته‌اند : اگر ترك محل از روى ضرورتي چون تجديد طهارت يا برآوردن حاجت كسى يا أجابت دعوت كننده‌اى ويا خون ريزى بيني باشد ، حقش محفوظ است ، هرچند اثرى از خود بر جاى نگذاشته باشد . 9 2 . راههاى عمومى : استفاده از راههاى عمومى براي عبور ومرور وغير آن ، همچون نشستن براي رفع خستگى ، گذاشتن بار ومانند آن جايز است ؛ مگر استفاده‌اى كه براي رهگذران زيان آور ويا مانع آمد وشد آنان باشد . 10 كسى كه براي استراحت وغير آن از انتفاعات جايز در بخشي از راه نشسته تا زماني كه آنجا را ترك نكرده ، ديگرى حق ندارد مزاحم أو شود . با ترك محل ، حقش ساقط مىشود وتصرف ديگرى در آن محل جايز است ، مگر آنكه أولى براي غرضى در آنجا نشسته وقبل از استيفاى آن به جهتي وبه قصد بازگشت در همان روز ، آنجا را ترك كرده باشد كه با وجود اثاثى از أو در آن مكان ، حقش محفوظ است وبدون آن زايل مىگردد . از برخى ،